Assos’u ziyaret eden birçok kişi önce manzarayı fark eder. Athena Tapınağı’nın bulunduğu tepenin üzerinden Ege Denizi’ne bakarken ufukta Midilli Adası görünür, aşağıda taş evler ve antik surlar. Bu manzara yalnızca güzel bir Ege kasabasını değil, binlerce yıllık tarihin izleri vardır.
Bugün Assos olarak bildiğimi bu yer aynı zamanda Behramkale olarak da anılır. Antik kent ile köyün farklı isimler taşıması birçok ziyaretçinin aklına şu soruyu getirir.
Assos’un eski adı neydi? Behramkale ismi nereden geliyor?
Bu sorunun cevabı, bizi Antik Yunan’dan Osmanlı dönemine kadar uzanan bir tarih yolculuğuna çıkarır.
Assos İsmi Nereden Geliyor?
Assos adı oldukça eski bir isimdir. Antik kaynaklarda kent Assos (Ἄσσος) olarak geçer bu isim en az 2500 yıldır kullanılmaktadır.
Kent, M.Ö. 7.yüzyılda Midilli Adası’ndan gelen Aiol kolonistleri tarafından kurulmuştur. Bu dönemde Assos, Troas bölgesinin önemli liman şehirlerinden biri haline haline gelmiştir. Doğal limanı yüksek konumu sayesinde hem ticaret hem de savunma açısından güçlü bir yerleşim yeri olmuştur.
Assos kelimesinin anlamı tam olarak bilinmemektedir. Ancak bazı araştırmacılar kelimenin Antik Yunanca kökenli olabileceğini düşünür. Batı Anadolu’da birçok antik yer asında görülen ‘ss’ ekinin Anadolu’ nun eski dillerinde sıkça görülmesi, bu görüşü destekleyen bir ayrıntıdır.
Birçok antik kent zaman içinde isim değiştirirken Assos adı binlerce yıl boyunca neredeyse hiç değişmeden günümüze gelmiştir.
Behramkale İsmi Nereden Geliyor?
Behram ismi Farsça kökenli bir isimdir. Farsça ve Orta Asya kültürlerinde kullanılan Bahram / Behram adı, tarih boyunca birçok hükümdar ve komutan tarafından kullanılmıştır.
Kelimenin kökeni eski İran mitolojisindeki ‘Verethragna’ adlı savaş ve zafer tanrısına uzanır. Bu nedenle Behram ismi tarih boyunca güç, cesaret ve zafer gibi anlamlarla ilişkilendirilmiştir.
Osmanlı döneminde de bu isim oldukça yaygın kullanıldığı söylenmektedir.
Kale kelimesi ise doğrudan Assos’un antik surlarına gönderme yapar.
Asos Antik Kenti, Anadolu’daki en iyi korunmuş surlardır. Yaklaşık 3kilometre uzunluğundaki bu surlar, kenti çevreleyen güçlü savunma yapılarıdır.
Osmanlı döneminde bu etkileyici kalıntılar nedeniyle bölge ‘Behramkale’ olarak anılmaya başlanmıştır.
Bugün Assos’u ziyaret edenler aslında iki farklı isimle karşılaşır.
Assos: Antik Kentin adı.
Behramkale: Bugünkü köyün adı
Turizm ve arkeoloji çalışmaları sayesinde antik kentin adı yeniden yaygınlaşmış ve ziyaretçiler bölgeyi çoğunlukla Assos olarak tanımaya başlamıştır.
Ancak resmi yerleşim adı hala Behramkale Köyüdür.
Assos’un Tarihin Önemi
Assos yalnızca bir isim hikayesiyle değil, aynı zamanda felsefe ve kültür tarihiyle de bilinir.
Antik çağda ünlü filozof Aristoteles bir dönem Assos’ta yaşamış ve felsefe okulu kurmuştur. Bu nedenle şehir yalnızca bir ticaret merkezi değil, aynı zamanda bilim ve düşünce merkezi olarak da tanınmıştır.
Bugün Athena Tapınağının bulunduğu tepeden bakıldığında görülen manzara, büyük ölçüde 2500 yıl önceki manzaranın aynısıdır. Ege Denizi hala aynı, Midilli adası hala karşı kıyıda görünür.
Assos Çevresinde İsmi Değişmiş Diğer Antik Yerler
Assos’un bulunduğu Troas bölgesi tarih boyunca birçok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu nedenle çevredeki birçok yerleşimin de isimleri farklıdır.
Örneğin:
Assos: Behramkale
Antandros: Altınoluk
Alexandreia Trosa: Dalyan köyü ve çevresi
Smintheion: Gülpınar
Bu değişimler, Anadolu’nun tarih boyunca farklı kültürlerin etkisi altında şekillendiğini gösterir.
Binlerce Yıllık Bir İsim
Assos’un belki de en etkileyici özelliği, yalnızca antik kalıntılar değil ismini de koruyabilmiş olmasıdır.
Birçok şehir zaman içinde farklı isimler alırken Assos adı hala yaşamaya devam eder.
Bugün Assos’a gelen ziyaretçiler yalnızca güzel bir kasaba değil, aynı zamanda binlerce yıllık bir hikayenin içinde yürüdüklerini far ederler. Antik bir kentin izleri ile Ege’nin huzurlu doğası burada hala yan yana yaşamaya devam eder.
Total Blog Posts: 157